domingo, 4 de outubro de 2009

Aula 4

03/09 - Qual é a ordem das palavras em esperanto? O que é “acusativo”? Como se faz pedidos e ordens em esperanto? Como dizer os números? É isso que descobrimos nesta aula.

Atividades desenvolvidas:

Fizemos a lição 3 até a parte gramatical e lemos juntos a lição 2 do Universala Esperanto Metodo.

Lição 3

Procedimentos:

1 - Assistir das cenas 1.6 até a 2.2 (de acordo com divisão no livro-texto), ou seja, partir do tempo 8:25 do primeiro vídeo abaixo e todo o segundo vídeo.



2 – Assista ao vídeo novamente acompanhando a transcrição dos diálogos.

_____Diálogo____________________

Sceno 6
Kato: Miaŭ! Pruno, persiko, vinbero. Pruno, persiko, vinberoj. Pruno, pruno, pruno! Tri prunoj! Mi gajnis! Miaŭ.

Sceno 7
Reĝo: Jen ĝardeno. Rigardu! Jen prunoj. Jen persikoj.Jen vinberoj.
Reĝino: Mi ŝatas prunojn.
Mi ŝatas persikojn.
Mi ŝatas vinberojn.
Reĝo: Ankaŭ mi ŝatas vinberojn
Silvja: Saluton, Panjo! Saluton, Paĉjo. Mi petas persikon.

Sceno 8
Petro: Mi estas malsata.
(al la kelnero) Bonvolu doni al mi sandviĉon
Kelnero: Jen ĝi!
Petro: Dankon. Bonvolu doni al mi salaton.
Kelnero: Jen ĝi!
Petro: Dankon. Bonvolu doni al mi sukon.
Kelnero: Jen ĝi!
Petro: Dankon. Bonvolu doni al mi glaciaĵon.
Kelnero:!Jen ĝi!
Petro: Dankon. Bonvolu doni al mi akvon.
Kelnero: (ridas)

Sceno 9
Silvja: Mi petas persikon, Paĉjo.
Reĝo: Jes! (al la Reĝino) Persikon!
Reĝino: Jen persiko.
Silvja: Dankon. Donu al mi prunon kaj vinberojn.
Reĝo: Jes. (al la Reĝino) Prunon kaj vinberojn!
Reĝino:Jen pruno kaj vinberoj.
Silvja: Dankon!

Sceno 10
Korvaks: Karlo!
Karlo: Jes?
Korvaks: Arboj!
Karlo: Arboj?
Korvaks: Jes. Kiom da arboj estas? Kalkulu!
Karlo: Unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek.

Kato: Kiom da arboj estas?
Komputilo: Unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek.

Korvaks: Arbustoj! Kiom da arbustoj estas?
Karlo: Kiom? Du, kvar, ses, ok, dek!
Korvaks: Kaj kiom da floroj estas?
Karlo: Floroj?
Korvaks: Jes, jes! Kiom da floroj estas?
Karlo: Dek? Kvindek? Cent? Mi ne scias!

Sceno 11
Petro: Mi ne scias.

Sceno 12
Karlo: Cent sep! Cent ok...
Silvja: Cent naŭ!
Karlo: Cent dek!
Silvja: Karlo, Donu al mi rozon... mi petas! Dankon! Mi ŝatas rozojn!
Karlo: Kaj mi amas vin!
Silvja: Ho, rigardu! Mi havas rozon. Mi havas prunon,persikon kaj vinberojn. Mi havas sandviĉon kaj mapon.
Karlo: Kaj mi havas... motorciklon! Mi amas vin!
Silvja: Mi amas vin!
Ambaŭ: Ek! Ek!
Korvaks: Ne! Ne! Ne! Mi amas la princinon. Mi amas Silvjan!

Sceno 13
Silvja: A, E, I, O, U. Ni forkuru! A, U, O, I, E. Kuraĝe!
Karlo: A, E, I, U, O. Ek antaŭen do! I, O, U, E, A
Ambaŭ: Hura, hura, hura!
Silvja: A, U, I, O, E
Karlo: Mi vin amas tre!
Silvja: E, I, O, U, A
Ambaŭ: Mi amas... A, E, O, U, I. Mi amas vin!

Reĝo:! La ĝardenisto amas la princinon?
Korvaks: Jes, jes!
Reĝo: Ne, ne, ne!
Reĝino: La princino amas la ĝardeniston?
Korvaks: Jes, jes!
Reĝino:! Ne, ne!
Reĝo:! Ni iru. Sekvu min! Ek!
Reĝo kaj Korvaks: Ĝis revido!

PARTO 2

Sceno 1
Karlo: Saluton!
Silvja: Saluton! Paĉjo, Panjo
Karlo: Korvaks!
Reĝo: Silvja! Silvja!
Silvja: Ho, Panjo!
Reĝo: (al Karlo) Grrrr!
Karlo: Mi amas princinon Silvja.
Reĝo: Arestu lin!
Korvaks: Arestu lin!
Generalo: Arestu lin!
Oficiro: Arestu lin!
Suboficiro: Arestu lin!
Soldatoj: Arestu lin! Arestu lin!
Arestu lin!...
Reĝo: Dankon, Korvaks.

Sceno 2

Oficiro: Nomo?
Karlo: Karlo.
Oficiro: Aĝo?
Karlo: Dudek.
Oficiro: Profesio?
Karlo: Ĝardenisto.
Oficiro: Forkonduku lin.
Korvaks: Numero dek naŭ.
Oficiro: Numero dek naŭ?
Oficiro: (al la gardistoj) Numero dek naŭ!
Gardistoj: Numero dek naŭ?
Gardistoj: Naŭ.
Dek.
Dek unu.
Dek du.
Dek tri.
Dek kvar.
Dek kvin.
Dek ses.
Dek sep.
Dek ok.
Dek naŭ.
Dudek.
Ho! Dek naŭ!

En la ĉelo
Karlo: Ah! Monstro!
Mazi: Saluton. Mi estas Mazi.
Granda Mazi.

3 - Fazer a parte de vocabulário A e B no livro de exercícios.


_____Vocabulário____________________

ĝardeno: jardim
rigardi: olhar
pruno: ameixa
persiko: pêssego
vinbero: uva
ŝati: gostar
ankaŭ: também
panjo: mamãe
paĉjo: papai
peti: pedir
malsata: faminto, com fome
kelnero: garçom
bonvolu: por favor
doni: dar
salato: salada
suko: suco
glaciaĵo: sorvete
akvo: água
ridi: rir
kiom da: quantos, que quantidade de
kalkuli: calcular
arbusto: arbusto
floro: flor
scii: saber
rozo: rosa
ami: amar
havi: ter
ambaŭ: ambos
ek: vamos! vai!
forkuri: fugir
kuraĝe: bravamente, corajosamente
antaŭen: em frente, ante, antes
do: pois, portanto
hura: viva!
iri: ir
sekvi: seguir
ĝis revido: até a vista
aresti: prender
malliberejo: prisão
oficiro: oficial
nomo: nome
aĝo: idade
profesio: profissão
forkonduki: levar para longe
numero: número

4 – Estudar a parte C – Gramática

_____Gramática____________________

A terminação -is expressa o passado.
- La reĝino estis maldika. (A rainha era magra.)
- Nun ŝi estas dika. (Agora ela é gorda.)
- Mi gajnis! (Eu ganhei!)

• Plural -j.
- Unu pruno + unu pruno = du prunoj.
- Jen unu persiko. Jen kvin persikoj.
- Jen unu vinbero. Jen dek vinberoj.

• Acusativo - com verbos transitivos (como ŝatas ou petas),
objetos diretos levam o final –n, mostrando que são os
receptores da ação verbal:
- Ĝi estas persiko. Mi ŝatas persikon.
- Jen pruno. Mi petas prunon.
- Jen vinberoj. Mi ŝatas vinberojn.
- Li ŝatas prunojn, sed li ne ŝatas persikojn.
Acusativo com nomes próprios - Palavras estrangeiras e nomes que não foram esperantizados, cujas terminações dificultam o acréscimo da marca do acusativo (-n), como Korvaks, não precisam necessarimante receber a terminação –n.
Contudo, pode-se adaptar a grafia ao Esperanto, como por exemplo, dizer Korvakson. Os autores do vídeo preferiram não usar o acusativo no nome Korvaks.

• Flexibilidade na ordem das palavras:
- A ordem mais típica é sujeito-verbo-objeto, mas
não necessariamente.
Karlo estas ĝardenisto. Karlo ĝardenisto estas.
Ĝardenisto estas Karlo. ... etc.
- Independente da ordem das palavras, o (-n)mostra receptor da ação verbal.
Karlo come maçã:
Karlo manĝas pomon.
Pomon manĝas Karlo.
Manĝas Karlo pomon.
... etc.
A maçã come Karlo(!):
Karlon manĝas pomo.
Pomo manĝas Karlon.
Manĝas Karlon pomo.
... etc.

Adjetivos concordam com o sujeito em número e caso:
Jen ruĝa pomo. Jen ruĝaj pomoj. Mi ŝatas ruĝajn pomojn.

• Imperativo –u:
- Donu al mi ____on.
- Donu al mi sandviĉon.

• Quando dois verbos estão juntos, o segundo deve estar no infinitivo.
- Mi volas manĝi pomon.
- Ĉu vi povas kuri?

• Pedidos: Bonvolu -i ou -u, mi petas
- Bonvolu doni al mi sukon.
- Donu al mi sukon, mi petas.

• Quantidades
- Quantos, que quantidade de:
Kiom da...?
Kiom da arboj estas?
Kiom da floroj estas en la ĝardeno?

Números até 10: unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep,
ok, naŭ, dek
- 11-19: dek unu ... dek naŭ
- 20 - 100: dudek (20), dudek unu (21) ... naŭdek naŭ
(99), cent

_________________________________________

UNIVERSALA ESPERANTO METODO

Agora é hora do Universala Esperanto Metodo.

Assista atentamente aos três vídeos referentes à lição 2. Em seguida faça os exercícios de vocabulário. Lembre-se de que você os encontra na pasta do 4shared: http://www.4shared.com/dir/12674702/db19ded5/sharing.html





________Vocabulário__________________

ĉi tiu: este
jes: sim
ne: não
ĉu: partícula interrogativa
aŭ: ou
kie: onde
pura: puro
malpura: impuro
vitro: vidro
fenestro: janela
broso: escova, broxa
el: de (origem), feito de
de: de
preni: pegar
trinki: tomar
havi: ter
voli: querer
luno: lua
odoro: odor
ami: amar
malami: odiar
kisi: beijar
bombono: bombom
botelo: garrafa
hundo: cão
ĉar: porque
diri: dizer
mola: mole, macio
malmola: duro
ĉapelo: chapéu
marmoro: mármore
mastiko: massa de vidraceiro
nukso: noz
montri: mostrar
bildo: figura
fingro: dedo
montra: indicador, indicativo, mostrador
montrilo: mostrador, intrumento indicativo
malfermi: abrir
fermi: fechar
al: em direção a, para, a
eniri: entrar
ĉambro: quarto
kruĉo: jarra
verŝi: despejar, derramar, verter
meti: meter
eliri: sair
-eg-: (sufixo) muito grande
ungo: unha
ungego: casco, garra
tamburo: tambor
tamburego: tambor grande
najlo: prego
najlego: pregão
kulero: colher
kulerego: concha, grande colher
pordego: portão
forno: forno
fornego: fornalha
pafilo: fuzil
pafilego: canhão
-et-: (sufixo) muito pequeno, muito fraco
barelo: barril
bareleto: pequeno barril
barbo: barba
barbeto: barbicha
dometo: casinha
rido: riso
rideto: sorriso
vojo: caminho, via
vojeto: beco, vereda
benko: banco
benketo: banqueta
lorno: binóculo
lorneto: pequeno binóculo (de ópera)
ek-: (prefixo) começar subitamente
bruli: queimar
ekbruli: começar a queimar
fali: cair
ekfali: começar a cair
pluvi: chover
ekpluvi: começar a chover
rigardi: ver
ekrigardi: avistar
salti: saltar
fajfi: assobiar
flugi: voar
paroli: falar
surda: surdo
pastro: pastor, padre, sacerdote
povi: poder
vidi: ver
blinda: cego
aŭdi: ouvir
muta: mudo
labori: trabalhar
per: por
brako: braço
kapo: cabeça
rusa: russo
fabelo: fábula
rapeto: pequeno nabo
planti: plantar
aveto: vovozinho
kreski: crescer
granda: grande
grandega: enorme
jen: eis
tiri: puxar, tirar
ektiri: começar a puxar
eltiri: extrair
voki: chamar
avineto: vovozinha
nepineto: netinha
kateto: gatinho
museto: ratinho
-ig-: (sufixo) fazer que algo/alguém faça
-iĝ-: (sufixo) tornar-se o que a raiz indica
plena: cheio
plenigi: encher
pleniĝi: encher-se
malplena: vazio
malplenigi: esvaziar
malpleniĝi: esvaziar-se
kuŝi: deitar
kuŝigi: (fazer ou colocar para) deitar
kuŝiĝi: deitar-se
pendi: estar pendurado
pendigi: pendurar
pendiĝi: pendurar-se
sidi: estar sentado
sidigi: (fazer ou colocar para) sentar
sidiĝi: sentar-se
malseka: molhado
malsekigi: molhar
malsekiĝi: molhar-se
stari: estar de pé
starigi: colocar de pé
stariĝi: colocar-se de pé
fluido: fluido
fluidigi: (fazer) dissolver, derreter
fluidiĝi: dissolver-se, derreter-se
dormi: dormir
vekhorloĝo: despertador
eksonori: começar a soar
vekiĝi: acordar-se
oscedi: bocejar
ellitiĝi: sair da cama, levantar-se da cama
surmeti: colocar, pôr
ŝtrumpo: meia
pantalono: calça
bluzo: blusa
lavujo: pia
sapo: sabonete
sia: seu, sua, dele, dela
lavi: lavar
vizaĝo: rosto
depreni: tirar
viŝtuko: toalha, pano para enxugar
viŝi: secar
preni: pegar
haro: cabelo
ĉapo: boné
meti: meter
ĉiu: todo, cada um, cada
ĉiuj: todos
freŝa: fresco
verma: quente
bovino: vaca
mamo: mama
mampinto: mamilo
lakto: leite
ŝovelilo: pá
muso: rato
viando: carne
fornelo: fogão
glacio: gelo
soifa: com sede, sedento
sata: saciado, farto
malsata: com fome, faminto

_____________________________________

Isso é tudo! Estude bastante para estar preparado para a próxima aula, que é quando retomaremos a lição 3 do Mazi.

Lembre-se de que, devido ao feriado de segunda feira, dia 12, a turma concordou em não ter aula no próximo sábado. Nossa aula só será no dia 17/10.

Ĝis revido!

Nenhum comentário:

Postar um comentário

Pesquisar este blog

Quem sou eu

Lages, Santa Catarina, Brazil
Licenciado em Letras pela Uniplac.
Ocorreu um erro neste gadget